Spływ Wisłą – 2005

zdjęcia

Wreszcie upragniony słoneczny weekend. Zimne majowe noce nie dawały szans na zrealizowanie szalonego planu – dwudniowego spływu Wisłą z Krakowa do Sandomierza. To był prawdziwie kafarski wypad – palące słońce, żadnych widoków dookoła (wały zasłaniały), zaś wkoło przez cały czas roztaczał się wyraźnie wyczuwalny zapach szamba...

Tak na prawdę nie wiedzieliśmy czy w ogóle uda nam się wypłynąć poza Kraków a tym bardziej gdzie dopłyniemy. Padło na Sandomierz,bo w końcu jakiś cel trzeba sobie postawić!

Spływ miał odbyć się naszym „Bosmanem” – morskim pontonem z dziewięciokonnym silnikiem Yamahy. Chęci mieliśmy wielkie, tylko pogoda wyraźnie odmawiała współpracy. Kiedy już wieczory zrobiły się dostatecznie ciepłe aby można było nocować nad rzeką, wszystkie kolejne weekendy spływały strugami deszczu. Wreszcie jednak trafił się ten upragniony – 6, 7 lipca.

Dopływ wody oraz innych substancji

Wczesnym rankiem załadowaliśmy ponton i wyruszyliśmy w dół Wisły. Już po kilku kilometrach okazało się, że popełniliśmy fatalny błąd. Nie przewidzielismy na naszej drodze elektrowni wodnej, skutecznie tamującej dalszą podróż! Co prawda budowniczowie przewidzieli drogę, którą można opłynąć przeszkodę, jednak śluz dawno nikt nie używał, ponieważ transport rzeczny umarł wraz z wczesnym socjalizmem. Nie pozostało nam nic innego, jak wyciągnięcie całego sprzętu na brzeg i przeniesienie – wraz ze 100-kilowym pontonem i 50-kilogramowym silnikiem – o 200 metrów dalej – ku dalszemu swobodnemu spływowi.

Czasy żeglugi po Wiśle chyba już minęły...

Za elektrownią nurt rzeki stał się bardziej rwący, Wisła okazała się w ogóle nie uregulowana i niezdatna do żeglugi. Oczywiście nie stanowiło to żadnej przeszkody aby płynąć dalej, szczególnie, że na obu brzegach widniały eleganckie acz leciwe znaki wodne informujące o stanie toru żeglugowego. Znaki trzeba przyznać sporo straciły na swojej aktualności i niejednokrotnie nakaz spłynięcia na przeciwną stronę wiązał się z natarciem na mieliznę. Coż – od czasu postawienia znaków rzeka zdążyła nie raz zmienić ukształtowanie dna, co ze względu na kamieniste podłoże nie było zbyt miłą wiadomością dla śruby naszego silnika co chwilę zahaczającego o grunt. W wielu miejscach musieliśmy podnosić napęd i posługiwać się poczciwymi wiosłami, ale w tym przecież cały urok prostego wodniactwa.

Są tacy, którzy to piją...

W piękny lipcowy dzień otoczenie Wisły jest do prawdy urokliwe. Cisza, spokój i gdzie niegdzie miejscowi łowiący ryby patrzący ze zdziwieniem na intruzów w hałaśliwej łodzi. Sam sposób połowu ryb jest godny uwagi. Tu rzeka nie należy do najczystszych (mówiąć delikatnie), a szczerze powiedziawszy po prostu śmierdzi. Jednakże mieszkańcy okolicznych wiosek poławiają ryby w sposób masowy, nie pozostawiający złudzenia co do faktu, że są one przenaczone li tylko do konsumpcji. Metoda pozysku nie jest co prawda tak wysublimowania jak prąd czy dynamit, ale mimo to musi być skuteczna, skoro identyczne sposoby od stuleci stosowane są przez inne cywilizacje – wielkie sieci rozciągnięte na skrzyżowanych drągach wsadzanych do wody za pomocą drewnianego żurawia widzieliśmy zarówno u egipskich wieśniaków jak i na rycinach książek do historii przerabianych jeszcze w szkole podstawowej. Im dalej w dół rzeki, tym bardziej Wisła zmienia swe oblicze. Rwący nurt zamienia się w łagodne rozlewisko a woda staje się coraz czystsza. Po tym, jak na swojej drodze spotyka Dunajec, dla małych jednostek – takich jak nasza – staje się całkiem żeglowna a uprzednia brunatna barwa znika gdzieś daleko za waterkilem.

Dzionek zbliża się ku końcowi...

Z planowanych 150 kilometrów, w półtorej dnia udało nam się pokonać około 60 – trasę zakończyliśmy zaraz za dopływem Nidy. Zakładany plan maksimum okazał się niemożliwy do osiągnięcia przede wszystkim ze względu na brak regulacji Wisły – na tym dystansie jest to rzeka nieżeglowna. Wiele odcinków musieliśmy pokonywać „własnoręcznie” a silnik pozostawał niemym świadkiem naszych zmagań. Nagłe płycizny i naniesione nurtem głazy dwukrotnie spowodowały pęknięcie trzpienia przekazującego napęd na śrubę, musieliśmy więc naprędce wytwarzać brakującą część zamienną z docinanych na wymiar gwoździ i śrub, które udawało nam się zdobyć w przybrzeżnych wioskach. Takie naprawy również pochłaniały sporo czasu, stąd „cel – Sandomierz” pozostał jedynie niedoścignionym celem.

W trakcie tej krótkiej i pełnej przygód podróży nauczyliśmy się jednak wiele o Wiśle, o tym, jak wiele brakuje polskiej żegludze śródlądowej i o śmiałych pomysłach – o tym, że idei turystycznego spływu Wisłą w górnym jej odcinku wcale nie należy wkładać między bajki. A teraz planujemy kolejny spływ – tym razem w dalszej części rzeki – od Sandomierza do Warszawy. Ale to już nie plan na dwa dni – raczej na dwa tygodnie :)

Przygotowując wyprawę i w jej trakcie korzystaliśmy z następujących opracowań:

• Małopolska zachodnia. Karpaty zachodnie, mapa 1:300000, seria „Copernicus”, Warszawa: PPWK, 2001.